|
Ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski zwiedził Anglię dokładnie. Znał język angielski co pozwoliło mu lepiej poznać zwyczaje Anglii. Król miał również przyjaciół wśród Anglików i znał króla Jerzego II.
Stanisław August przybył do Anglii w 1754 roku. Wspomina o tym w swoich pamiętnikach. Co ciekawe, że szczególną uwagę poświęcił sprawie wychowywania młodzieży. Nie podobało mu się stosowanie rózgi w szkołach angielskich. Król był wrażliwy na sprawy edukacji i za jego panowania powstało w Polsce pierwsze w Europie ministerstwo oświaty – Polska Komisja Edukacji Narodowej.
W owym czasie w Anglii znane były polskie podręczniki. Popularny być podręcznik logiki, napisany przez jezuitę ks. Marcina Úmilgeckiego, używany w szkołach francuskich i angielskich. Chętnie czytano również dzieła poetyckie Macieja Sarbiewskiego. Anglicy zaliczyli go w poczet klasycznych autorów, o których uczono w szkołach.
Król żywo interesował się sztuką. Zatrudnił kilku znawców sztuki, którzy nabywali dla niego dzieła sztuki przeznaczone do Zamku Królewskiego w Warszawie. Część obrazów, która nigdy nie dotarła do Polski ponieważ nastąpił III-ci rozbiór Polski, znajduje się w galerii w Dulwich.
Za panowania króla Stanisława Augusta, który wspierał naukę i sztukę przybył do Anglii wybitny polski uczony Jan Śniadecki, matematyk i filozof. Przyjechał aby zapoznać się z badaniami uczonych angielskich i zwiedzać urządzenia naukowe na uniwersytetach w Cambridge i Oksfordzie. Śniadecki korzystając z pobytu w Anglii zakupił wiele instrumentów naukowych w firmie Dollonda.
Śniadeckego zaprosił do siebie znakomity astronom angielski Sir William Herschel do swego obserwatorium w Slough. U niego poznał Śniadecki króla angielskiego Jerzego III. Król żywo interesował się Polską i reformami w zakresie wychowania młodzieży jakie wprowadzono w Polsce.
Drugim uczonym, który odwiedził Anglię w II poł XVIII wieku był Stanisław Staszic. W swym dzienniku podróży wszystko skrupulatnie odnotował. Podał wiele detali, np. ile londyńczycy i czego rocznie zjadają – cieląt 194.760, masła ok.20.000.000 funtów. Podziwiał pocztę angielską, tzn. Transport, dyliżanse i dobre drogi. Z dzienników Staszica można nauczyć się wiele o Anglii i Anglikach.
Opr. B.H. |