Tygiel 'ONLINE'

topimagenoframe2.gif (28251 bytes)

RISING ’44 ‘The Battle for Warsaw’ Norman Davies
W roku bieżącym przypada 60-ta rocznica Powstania Warszawskiego. Książka prof. Normana Daviesa „Rising ’44 Battle of Warsaw” upamiętnia to bolesne i bohaterskie wydarzenie w naszej historii.
Powstanie Warszawskie to wielki zryw mieszkańców Warszawy walczącej o swoją stolicę i Ojczyznę. Pod dowództwem Armii Krajowej powstali wszyscy, ludność cywilna i młodzież zrzeszona w szarych szeregach, przeciwko okupantowi wyrażając swym czynem wielki patriotyzm i ideał walki o wolność i niepodległość. 1 sierpnia 1944 roku zaczął się wypełniony wielką nadzieją, że wolność jest w zasięgu ręki. Zorganizowano 40,000 uzbrojonych powstańców, których celem było pokonanie znienawidzonych Niemców oraz zapewnienie polskich rządów w oswobodzonej stolicy. Jednak stała się rzecz, której nikt nie przewidział, a którą uknuł Stalin, gdy liczono na to, że pomoże powstańcom w walce z okupantem. Stalin rozkazał, aby zatrzymać wojska sowieckie na wschodnim brzegu Wisły i tym skazał powstańców na samotną i nierówną walkę, która skończyła się klęską. Stalin potępił powstanie, bowiem miał inne plany w stosunku do Polski. Wiedział, że gdy Warszawa się wykrwawi, a jej dzielni mieszkańcy zginą, będzie miał łatwą drogę do zaprowadzenia w Polsce porządku na wzór sowiecki. W nierównej walce Warszawa powoli ginęła. Hitler rozkazał, aby doszczętnie zniszczyć miasto, a z nim ich mieszkańców. Przez 63 dni powstańcy walczyli z SS i Wermachtem – często kluczyli po piwnicach i kanałach Warszawy. Każdego tygodnia ginęło tysiące bezbronnych cywilów. Jedna po drugiej dzielnice Warszawy zamieniały się w stosy gruzów i cmentarzyska, a sowiecka Armia Czerwona obserwowała z drugiej strony Wisły, jak Warszawa się wykrwawia. Pomoc zachodnich sprzymierzeńców okazała się niewystarczająca. Ostatecznie wyrazili oni swą niemoc wobec wroga i zdecydowali, że niewiele można było zrobić. Całe poświęcenie nie przyniosło pożądanych rezultatów. Wynik powstania urzeczywistnił życzenie Hitlera i zarówno Stalina – aby w Polsce nie sprawowali rządów Polacy. Do tej pory napisano wiele opracowań, książek, rozpraw, pamiętników, wspomnień oraz zebrano wiele dokumentów dotyczących Powstania Warszawskiego. Książka prof. Daviesa oparta jest na dogłębnie przebadanych dokumentach źródłowych. Autor stara się przedstawić historię powstania, jego przebieg tak, jak ono rzeczywiście się odbyło. Oprócz dokumentów, ton książce nadają reminiscencje byłych powstańców. Ich wstrząsające relacje redukują przestrzeń czasową i stajemy się jakby naocznymi świadkami zdarzeń. Lista osób, którzy relacjonują wypadki powstania jest imponująca. Książka zawiera również wiele fotografii. Dodaje to książce wiarygodności i przybliża tamte, pamiętne dni. Trudno nie czytać tej książki bez wzruszenia. Pozostanie ona zapewne kluczowym źródłem wiedzy o powstaniu nie tylko dla historyków, ale dla nas wszystkich, pragnących zachować pamięć o tych, którzy pełni ideałów i bohaterstwa, walczyli o wolność stolicy i ojczyzny. Redakcja