Mieszko 1 z rodu Piastów, dokonał przełomowego czynu, gdy
przyłączył nasz kraj, ze stolicą w prastarym Gnieźnie, do europejskiej wspólnoty
polityczno-religijnej, t.zn. do panującego powszechnie w Europie chrześcijaństwa.
Dokonał tego w roku 966, gdy w imieniu swojego księstwa Polan przyjął na Ostrowiu
Tumskim chrzest. Było to konieczne, aby zabezpieczyć nasze ziemie przed najazdem
wrogów, którzy przybywali na nasze tereny pod pretekstem "nawracania pogan".
Mieszko zmarł w 992 r.
Bolesław
Chrobry - syn Mieszka i
pierwszy król polski. Koronowany w 1025 r. Rozbudował stolicę Gniezno, która także
stała się pierwszym polskim arcybiskupstwem. W katedrze gnieźnieńskiej w 997 r.
złożono ciało biskupa Pragi czeskiej, Świętego Wojciecha, który teraz jest jednym z
patronów Polski. Do grobu św. Wojciecha pielgrzymował w 1000 r. cesarz niemiecki Otton
III (Zjazd Gnieźnieński), który dał Bolesławowi własny diadem jako znak równości
władzy. Mieszko 2 - syn Bolesława, był koronowany w Gnieźnie. W ciągu jego panowania
w 1031 r. odbył się pierwszy sojusz Niemiec i Rusi przeciwko Polsce. Po śmierci Mieszka
II najechali na Polskę Czesi więc syn Mieszka, Książe Kazimierz Odnowiciel walczył z
Czechami, odebrał im Śląsk i wzmocnił władzę Kościoła i własną.
Bolesław
Śmiały - (zwany także
Szczodrym) wzmocnił Polskę walcząc z Czechami i cesarstwem niemieckim, ale był bardzo
surowy i nie lubił, by ktoś go krytykował. Gdy uczynił to biskup krakowski, Stanisław
ze Szczepanowa, walcząc o ład moralny w kraju, król zabił biskupa gdy odprawiał Mszę
św. w kościele na Skałce w Krakowie. Stało się to w 1079 r. Potem król tego
żałował, uciekł z Polski i pokutował. Biskup Stanisław został kanonizowany i
ogłoszony jednym z głównych patronów Polski.
Następnie brat Bolesława,
Książe Władysław Herman objął władzę. Był niesprawiedliwy i niepopularny. Po nim
zapanował jego syn :
Bolesław
Krzywoustny - Gdy zmarł w
1138 r. Polska została podzielona na dzielnice według jego testamentu pomiędzy jego
pięciu synów i żonę z myślą, że to wzmocni królestwo. Lecz przyczyniło się to do
osłabienia Polski. Także podczas panowania Bolesława Śmiałego stolicę Polski
przeniesiono z Gniezna do Krakowa. Konrad Mazowiecki sprowadził Krzyżaków, aby chronili
Mazowsze przed pogańskimi Prusami.
1226 r. -
Konrad Mazowiecki sprowadził
Krzyżaków, aby chronili Mazowsze przed pogańskimi Prusami.
Walki o Polską Koronę po
podzieleniu Polski na dzielnice książęta zaczęli między sobą walczyć i w rezultacie
często zmieniał się król, m.in. Henryk IV Prawy (także zwany zbieraczem dzielnic
polskich), zmarł zanim otrzymał papieskie zezwolenie na koronację (podobno zatruto go);
Król Przemysław II, syn księcia poznańskiego Przemysława I został zamordowany przez
nieznanych sprawców ale podejrzewano, że byli oni nasłani przez następcę króla -
Wacława II (był on koronowany na Króla Polski w 1300 r.).
Władysław
Łokietek - zjednoczył
pod swoją władzą coraz więcej dzielnic Polski aż wyparł rządy czeskie mianując
się Księciem Królestwa Polskiego. Był koronowany w Krakowie. Miasta rozwijały się
podczas panowania Władysława ponieważ rozwijał się polski handel. Jednak stałym
zagrożeniem był niemiecki Zakon Krzyżaków, który miał siedzibę w Malborku.
Właśnie do Władysława Łokietka należał "miecz sprawiedliwości" zwany
"szczerbcem", który potem został mieczem koronacyjnym monarchów Polski, a
użyty był po raz pierwszy w czasie uroczystości koronacyjnych na Wawelu w 1320 roku.
Kazimierz Wielki
- ostatni z Piastów.
"Zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną". Ustalił w 1364 r. pokój z
Krzyżakami w Kaliszu. W 1346 r. spisane były Statuty Wiślickie - prawo jednakowe dla
wszystkich dzielnic Polski. W 1364 r. założony został Uniwersytet Krakowski. Kazimierz
Wielki zmarł w 1370 r.
Ludwik
Węgierski - przez
Węgrów zwany "Wielkim", panował po Kazimierzu Wielkim. On jednak przebywał
stale na Węgrzech - a Polską rządziła jego matka - Elżbieta Łokietkówna. Dzięki
szlakom węgierskim rozkwitł handel.
Królowa Jadwiga
- córka Ludwika Węgierskiego,
wspaniała królowa; samodzielna i odważna - nawet prowadziła wyprawę na wschód.
Zgodziła się wyjść za mąż za dużo starszego od siebie Wielkiego Księcia Litwy,
Jagiełłę, aby przez to zjednoczyć Polskę i Litwę, aby umocnić się przeciwko
Zakonowi Krzyżackiemu. Jagiełło przed ślubem przyjął chrzest i otrzymał imię
Władysław. Jagiełło rządził razem z Jadwigą. Jadwiga troszczyła się o biednych a
swoje klejnoty ofiarowała na rozbudowę uniwersytetu w Krakowie, który do dziś nosi
nazwę Uniwersytet Jagiellońskiego. Dzięki staraniom Królowej Jadwigi, która znana
była ze swojej pobożności, na uniwersytecie Jagiellońskim powstał wydział teologii.
W dniu 8 czerwca 1997 r. na Błoniach Krakowskich Ojciec Święty, Jan Paweł II, wielki
czciciel Królowej Jadwigi, kanonizował tę wielką polską królową. Jadwiga zmarła
bardzo młodo. Podczas panowania Jagiełły odbył się chrzest Litwy. Najważniejszym
wydarzeniem była bitwa pod Grunwaldem, która odbyła się 15 lipca 1410, gdy Polacy
odnieśli zwycięstwo nad Krzyżakami.
Władysław
Warneńczyk - syn
Jagiełły, poległ w bitwie przeciwko Turkom pod Warną.
Kazimierz
Jagiellończyk - wzmocnił
związek Polski z Litwą. Wojna Trzynastoletnia z Krzyżakami przywraca Polsce Pomorze i
ujście Wisły. W roku śmierci Króla Kazimierza Kolumb odkrył Amerykę. Po Królu
Jagiellończyku panowali jego synowie: Jan Olbracht, który walczył w wojnie religijnej z
Turkami wbrew interesom Polskim, oraz od 1501 r. Alexander.
Złoty Wiek
Rzeczpospolitej - tak
nazywa się okres, gdy Wielkie Księstwo Polsko-Litewskie nie tylko zostało poważną
potęgą europejską i gdy kwitła kultura, sztuka i rosło bogactwo obywateli.
Przyczyniła się do tego m.in. Królowa Bona Sforza, żona Zygmunta I (także zwanego
"Starym"). Była Włoszką i chciała zaprowadzić w Polsce mocne rządy
monarsze. Wywołało to bunt szlachty. Bona sprowadziła z Włoch do Polski warzywa,
które odtąd nazywamy włoszczyzną. Zygmunt wybudował w stylu renesansu włoskiego
kaplicę Zygmuntowską na Wawelu. Król także ufundował dla katedry Wawelskiej wielki
dzwon, zwany Dzwonem Zygmunta. Błaznem króla był sławny Stańczyk - satyryk i
myśliciel. Podczas panowania Zygmunta, Mikołaj Kopernik ogłosił swoje dzieło "O
obrotach ciał niebieskich", w którym zawarta jest przełomowa myśl, że to ziemia
krąży dokoła słońca, a nie odwrotnie.
Zygmunt August
- ostatni z Jagiellonów
(1520-1572). Podczas jego panowania żyli twórcy literackiej polszczyzny: Kochanowski i
Rej. August włączył Polskę w sieć pocztową Europy, propagował tolerancję dla
wszystkich wyznań - mówił do wierzących różnych religii w Polsce: "nie jestem
królem waszych sumień". Jego siostra Anna Jagiellonka została żoną Stefana
Batorego. Jako panująca po królu Batorym przekazuje w 1587 r. władzę nad Polską
swojemu siostrzeńcowi, następcy tronu szwedzkiego - Zygmuntowi Wazie.
[wracaj do tyłu] |
